सुनिल चौधरी
धरान, मंसिर २० । भाषा पुस्तान्तरणका लागि आदिवासी वाम्बुले राई समाजको २६ औँ स्थापना दिवसको अवसरमा बुधवार कविता प्रतियोगिता आयोजना गरेको छ । वाम्बुले राई भाषा लोप हुने अवस्थामा रहदा संगठनको स्थापना दिवस सहित भाषा संरक्षण र प्रवद्र्धन गर्दै २४ औँ वाम्बुले राई भाषामा कविता प्रतियोगिता गरेको हो । वाम्बुले राई भाषा प्राचिन मानिएको छ ।
वाम्बुले राई समाज नेपाल (वाम्रास) केन्द्रिय समितिको आयोजनामा प्रतियोगिताको उद्धघाटन सत्रमा राजनीतिकबाट गलत व्यवहार र एकाधिकार सोचका कारण आदिवासी समुदायको भाषा, कला, संस्कृति बिभेदमा परेको कार्यक्रमको प्रमुख अतिथी तथा भाषा शास्त्री टंक प्रसाद न्यौपानेले बताउनु भयो । बिभेदमा पारिएकालाई माथी उठाउन राज्यको दायित्व रहेकोले यस प्रति ध्यान दिदै राज्यले विकासको सोच राख्नु पर्ने भाषा शास्त्री न्यौपानेले धारणा ब्यक्त गर्नुभयो ।
पुर्वमा प्रदेश नामाकरणमा पहिचानको मुद्धा उठिरहेको वेला पहिचान प्राप्तगर्न आदिवासी समुदायमा एकताको आवश्यक्ता रहेको उहाँले उठान गर्नु भयो । पहिचान पक्षधरहरुकै मत विभाजन भैरहेकोले मुद्धा सशक्त हुन नसकेको भाषा शास्त्री न्यौपानेले बताउनु भयोे । भाषा लोप हुनुुको प्रमुख कारण गैर भाषि संग विहेवारी, अन्य भाषाको बढी प्रभावले भाषा संकटमा रहेको उठान गर्नुभयो । तसर्थ भाषा पुस्तान्तरण हुनुपर्ने भाषा शास्त्री न्यौपानेले सुझाव दिनुभयो ।
वाम्बुले राई समाज नेपाल केन्द्रिय समितिको अध्यक्ष गजुरधन राईको सभापतित्वमा आयोजित कार्यक्रममा आदिवासीहरु आफनै कारण र राज्यको समेत कारणले गर्दा भाषा विकास हुन नसकेको बरिष्ठ पत्रकार हर्ष सुब्बाले बताउनु भयो । धारणा राख्ने क्रम्मा राज्यको दमनले हामीले आफनो मातृ भाषामा ध्यान दिएनौ, संस्कार, संस्कृतिमा महत्व दिन सकेनौ र आज यस अवस्थामा आउनु परेको भन्दै हामी अहिले पुनरजागरणमा रहेको उठानगर्नु भयो । साहित्य रचनाले पहिचानको मुद्धामा बल पुग्ने भएकोले वाम्बुले राई भाषा कविता प्रतियोगिता समसामयिक रहेको बरिष्ठ पत्रकार सुब्बाले धारणा ब्यक्त गर्नुभयो ।
कार्यक्रममा पहिचान अभियान्ता, तिलक राई, जितेन्द्र रुम्दाली, नेपाल पत्रकार महासंघ सुनसरी अध्यक्ष जनक ऋषि राई लगायतका बक्ताहरुले आदिवासी समुदायको पहिचानका आधारहरु प्रष्ट्याउनु भयो । पहिचानका आधारहरुलाई प्रष्ट्याउदै जग देखि बलियो बनाएर अग्रसरमा ल्याउन सके मात्र संरक्षण हुन सक्ने बक्ताहरुले बताएका हुन् ।
वाम्बुले राईहरुको मूल थातथला ओखलढुंगाको उँबु चौरासलाई मानिन्छ । हाल ओखलढुंगा, उदयपुर, सिन्धुली, खोटाङ मुल थातथलोको रुपमा रही देश विदेशका विभिन्न भागमा वाम्बुले राईहरु बसोबास गर्दै आएका छन् । कार्यक्रम धरानको किराँत राई यायोक्खा यलम्बर भवनको सभाहलमा गरिएको थियो । व्यवस्थापन वाम्बुले राई समाज नेपाल (वाम्रास) जिल्ला सुनसरीले गरेको आयोजक समितिले जानकारी दिए ।
