सुनिल चौधरी
झुम्का, साउन १० । इनरुवा नगरपालिका ८ स्थित कंशमडानको लाटीमाई डिहवारथानले चर्चेको जग्गा अतिक्रमणगरी अटेरगरी चोरी छिपे बनाउदै गरेको मस्जिद निर्माण कार्य नरोकिदा स्थानिय आक्रोशित बनेका छन् । स्थानियहरुलाई जालझेलमा राखेर सोधपुक्ष समेत नगरी सुरक्षाको थ्रेट देखाएर एकपक्षिय रुपमा ग्रामथानको ५० मिटर उत्तर मात्रै मस्जिद निर्माण गर्नलाग्दा त्याहाका स्थानिय थारु समुदायहरु आक्रोशित बनेका हुन ।
साबिक डुम्राहा गाबिस वडा नं. ७, इनरुवा नगरपालिका वडा नं. ३ र ६, रामधुनी नगरपालिकाको ९ नं. वडाको सिमा क्षेत्रमा रहेको हाल इनरुवा न.पा. ८ स्थित अवस्थित छ । त्याहा धार्मिक वन क्षेत्र ३ बिगहा ५ कठ्ठा १३ धुर मध्ये १० कठ्ठा लाटीमाई ग्रामथान रहनेगरी जग्गा छुट्याएको छ । फिलबुक अनुसार लाटीमाई डिहवार थानको कि.न.३७६ को १० कठ्ठा जग्गा भित्र अतिक्रमणगरी उत्तर तर्फ मस्जिद निर्माण गरिरहेको देखिन्छ । बिदेशी रकमले मस्जिद निर्माण गरिरहेको स्थानियहरुको भनाई छ । ग्रामथानको वरीपरी भारतबाट आएका नटक, सपेरा मुस्लिम समुदायहरुको बसोवास रहेकोले उनीहरुकै संरक्षणमा राती–राती निर्माण गरिरहेको स्थानिय राजकुमार चौधरीले बताउनु भयो ।
अब्यवस्थित रुपमा बसोवास गरेका नटक, सपेरा नचाउने मुस्लिम समुदाय गाई गोरु काटेर खाएका हाड र अन्य मासु ग्रामथानकै छेउमा फोहोर गर्ने गरेको स्थानिय चन्द्रलाल चौधरीले जानकारी दिनु भयो । उनीहरुले त्याहा फोहोर गरेर ग्रामथान प्रति अत्याचारनै गरेको चौधरीको भनाई रहेको छ । उन्ले भने ‘ग्रामथान माथी प्रहार हामी सहदैनौ ग्रामथानको क्षेत्र अन्तर्गतबाट मस्जिद हटाउनु पर्ने छ’, ‘अन्यथा कुनै किसिमको घटना घटे मस्जिद निर्माण कर्ताहरुलेनै जिम्मेवार हुनु पर्ने हुन्छ’ ।
नेपालको कानुन लागु हुनु पुर्व देखीनै स्थापित लाटीमाई डिहवारथान (ग्रामथान) त्याहा स्थित स्थापित रहेको मानिन्छ । परापुर्वकाल देखीनै थारु समुदाय पुजाँ आजा गरी धार्मिक रुपमा मान्दै आएको ग्रामथान रहेको पुजारी सुदिलाल चौधरीले बताउनु भयो । हालमा मात्रै आएर त्याहा नटक, सपेराहरुलाई बसाएर नागरिक्ता समेत दिलाएर राजनीतिक स्वार्थ निकालेको पुजारी चौधरीको भनाई रहेको छ । कंशमडानटोलकै अलाउदिन भनिने ब्यक्ति राजनीतिकरणगरी धार्मिक द्धन्द निमत्याउने मनसाय गरेको स्थानियको आरोप रहेको छ ।
लाटीमाई डिहवार ग्रामथानलाई बिस्थापित गर्ने खालका समस्या र चुनौती देखिदा संरक्षणकालागी शनिवार र आइतवार बृहत छलफल गरेको छ । ग्रामथान संरक्षण समिति सुनसरीको अध्यक्ष तेजनारायण चौधरी, आदिवासी जनजाती मानव अधिकार रक्षक सुनसरी प्रतिनिधि साबित्रा चौधरी, इनरुवा वडा नं. ३ का वडाअध्यक्ष कालुराम गुरुङ्गको उपस्थिती तथा स्थानिय समुदायहरुको सहभागीतामा भएको छलफलबाट लाटीमाई ग्रामथान संरक्षण समिति निर्माण गरेको छ । डम्बर घिमिरेको अध्यक्षतामा १७ सदस्य समिति गठन गर्दै कानुनी प्रक्रृयाबाट समस्याको सामाधानकालागी अगाडी बढ्ने निर्णय गरेको छ । चोरी छिपे मस्जिद निर्माण छत ढलान सम्म पुगिसकेको हुदा अदालतबाट रोक्का गराउन पहल अगाडी बढाउनु पर्ने समितिबाट निर्णय भएको संरक्षण समितिका सचिव राजकुमार चौधरीले जानकारी दिनु भयो ।