सुनिल चौधरी
झुम्का, असार ११ । स्थानीय थारु भाषा विकासगरी संरक्षण र सम्बद्र्धन गर्न थारु भाषाको स्थानीय पाठ्यक्रम शनिवार विमोचन गरेको छ । नगर प्रमुख संकरलाल चौधरी, निवर्तमान नगरप्रमुख जय प्रकाश चौधरी र शिक्षा शाखा प्रमुख राजन गेलालले विमोचन गरेका हुन ।
थारु भाषाको स्थानीय पाठ्यक्रमले कक्षा १ देखि ५ सम्मको किताब निर्माण हुने र बिद्यालयहरुमा लागू गरी पठनपाठन सुरु गर्ने पाठ्यक्रम निर्माण समितिका अध्यक्ष लाल बहादुर चौधरीले जानकारी दिए । थारु भाषाको लिपि भने आफनै नभएपनि देवनागरी लिपिमा लेख्ने जनाएको छ ।
पाठ्क्रम अनुसार रामधुनी नगरपालिकाको बारेमा जानकारी, स्थानीय संस्कृति, भेष भूषाको पहिचान, अवस्था अध्ययन, प्रवद्र्धन र यसको प्रयोग बारेमा जानकारी पाउँने पाठ्यक्रामा उल्लेख रहेको छ । आयआर्जको स्रोत र यसको आवश्यक्ता र महत्वको बारे बोध गराउँन प्राथमिक्ता दिएको छ ।
थारु भाषाको स्थानीय पाठ्यक्रमल थारु बाहुल्य रामधुनी नगरपालिकामा स्थानीय थारु भाषा अध्यन सुरुवात भए भाषा संरक्षणका साथै विद्यालय सम्म जाने थारु बालबालिकाहरुमा बृद्धिहुने अपेक्षा गरिएको छ । थारु भाषा समुदायको पहिचान रहेकोले नीतिगत रुपमै संरक्षित हुनु लोप भएका परमपरा र प्रथा उजागर हुने बक्ताहरुले उठान गरेका छन् ।
त्यसैगरी थारु चलचित्र तथा सांस्कृतिक संघले सोही कार्यक्रम मार्फत थारु परम्परागत पौराणिक लोकगीत सार्वजानिक गरेको छ । समाचखेवामा गाउँने परम्परागत गीत, चाचैर, बिरहैन लगायतका पाँच वटा मौलिक गीत निर्माणगरी सार्वजानिक गरेको चलचित्र संघकी अध्यक्ष जानकी चौधरीले बताइन । पौराणिक गीत धार्मिक कार्य तथा विवाह लगायत संस्कार गर्ने पूजाँ आजामा गाउने गरिन्छ । थारु बाध्यबाधन झाइल, मृदंग, बासुरी, हारमुनियमको धुन प्रयोगगरी गीत आकर्षक बनाएको छ ।
नेपालको संविधान २०७२ ले नेपालमा बोलिने सबै मात्रृभाषाहरु राष्ट्रयभाषाको मान्यता दिएको छ । संविधानको भाग ३ धारा ३२ को उपधारा (२) र (३) मा प्रत्येक व्यक्ति र समुदायलाई आफनो सांस्कृतिक जिवनमा सहभागी हुने हक हुनेछ र उपधारा ३ मा नेपालमा वसोवास गर्ने प्रत्येक नेपाली समुदायलाई आफनो भाषा,लिपि,संस्कृति,सांस्कृतिक सभ्यता र सम्पदाको संरक्षण र सम्बद्र्धन गर्ने हकको प्रावधान अनुसार निर्माण गरिएको समितिका अध्यक्ष लाल बहादुर चौधरीले बताए ।
स्थानीय सरकार संचालन ऐन २०७४ को परिच्छेद ३ को दफा ११ (ज) (४)मा समेत मातृभाषामा शिक्षा दिन विद्यालयाको अनुमति, अनुगमन वा नियमन गर्न व्यवस्था रहेकोले सोहि अुनुसार थारु भाषा पाठ्यक्रम निर्माण गरेको अध्यक्ष चौधरीले जानकारी दिए ।